CÁM ƠN
XIN LỖI & THA THỨ
Đồng Tiến Phan Quang Mười
Khi được
định cư trên xứ Cờ Hoa và tiếp xúc với nền văn hóa Mỹ Quốc
người viết mới cảm nhân được sự tuyệt vời của hai tiếng
xin lỗi “sorry” và cám ơn “Thank you” luôn được thoát ra nơi cửa
miêng của người bản xứ. Có khi việc không do lỗi nơi họ làm mà họ
cũng nói “sorry” làm cho ḿnh cảm thấy xấu hổ vô cùng. Có khi họ làm giúp cho ḿnh xong một việc ǵ đó đương nhiên ḿnh
phải cám ơn họ; nhưng ḿnh chưa kịp nói lời cám ơn với họ th́ đă
được nghe họ “Thank you” rồi. Thật là quá lịch sự! Đúng như
lời ông bà ta thường nói: “Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói
cho vừa ḷng nhau!”.
Tiếng cám ơn
hay xin lỗi đâu có hại ǵ mà ta phải đắn đo, suy nghĩ không muốn nói ra
khi có sự việc xảy ra với người đối diện. Nghĩ lại khi c̣n
sống ở quê nhà chúng ta đă quá hà tiện 2 tiếng xin lổi và cám ơn, thậm chí đối với những người thân yêu nhất của ḿnh
cũng vậy. Cứ xem như việc làm của người thân yêu là việc đương
nhiên phải làm cho ḿnh nên ḿnh không cần phải xin lỗi hay cám ơn ǵ cả. Người
viết thiển nghĩ phải chăng đây là sự thiếu văn minh của nền
văn hóa Việt Nam mà chúng ta cần phải tiếp nhận, bổ sửa
cho thích hợp với nền văn minh tiên tiến hiện nay.
Trong sinh hoạt
bằng hữu Đồng Tiến chúng ta cũng đă từng gặp phải không nhiều
th́ ít về vấn đề nầy khi giao tiếp với nhau. Đây
cũng là mấu chốt gây ra sự rạng nứt t́nh bằng hữu Đồng Tiến
hiện nay trong mọi t́nh huống, không gian cũng như thời gian. Thật vậy! Một lời xin lỗi mà chúng ta không dám nói thẳng với
nhau th́ c̣n mong ǵ sự nối kết t́nh thương yêu bằng hữu Đồng Tiến
lâu dài được.
Để t́nh
bằng hữu Đồng Tiến được luôn vững bền xin quư bạn Đồng
Tiến hăy nói lời xin lỗi
với nhau nếu như ḿnh đă vô t́nh có lời nói hay hành động sai trái làm cho bạn
ta buồn giận. Người biết nói lời xin lỗi chẳng những không hề mất
danh dự của ḿnh mà c̣n chứng tỏ ḿnh là người lịch sự biết tự
trọng nữa.
Song hành với
xin lỗi là tha thứ Tha thứ là bản chất t́nh thương yêu của con người.
T́nh thương yêu bằng hữu Đồng Tiến của chúng ta cũng không ngoại lệ..
Khi chúng ta thiết
lập bất cứ một liên hệ t́nh cảm nào mà chúng ta nghĩ rằng người
kia chắc chưa từng lầm lỡ hay sẽ không bao giờ gây ra lầm lỡ th́ chúng
ta sẽ khổ và sẽ làm người thương yêu của chúng ta khổ. Đă là con người th́ không ai tránh khỏi những việc lầm lở,
những hành vi không tự chủ. Vấn đề là chúng ta có chấp nhận và tha thứ
lỡ lầm của họ hay không; chứ không phải mong muốn họ toàn hảo th́ ta
mới có thể thương yêu được.
Dĩ nhiên là tùy
vào mức độ phạm sai lầm của người phạm lỗi mà chúng ta nên thể
hiện cách tha thứ nào hiệu quả nhất, bởi v́ điều đó cũng có tính
chất quyết định cho sự chuyển hóa hay khinh thường của đối
phương. Cho dù cách nào đi chăng nữa, thậm chí
cả sự lựa chọn không tha thứ th́ chúng ta cũng đừng quên tự hỏi
ḷng ḿnh: Ta làm như vậy là v́ người phạm lỗi hay v́ chính ta? Không khéo là ta bị
thúc đẩy bởi sự tự ái hay thương tổn của bản ngă ích kỷ trong
ḷng ta mà cứ ngỡ là v́ người phạm lỗi.
Nếu thực
sự v́ đối phương th́ ta phải đủ sáng suốt và can đảm để
thu gọn cảm xúc buồn giận trách móc của ḿnh, mà t́m cách ứng xử với người
phạm lỗi như thế nào để họ sớm ḥa phục. Chỉ cần kiểm
tra lại tâm lư, lời nói và hành động của ta có xuất phát từ t́nh thương
yêu hay không, là chúng ta đủ yên tâm để làm quyết định. Cho dù người phạm
lỗi có đứng ra bày tỏ sự ăn năn hối cải hay không th́ chúng ta cũng
nên nhớ rằng: đó chỉ là h́nh thức để ta thấy rỏ mức độ
muốn sửa chữa những sai lầm của người phạm lỗi ngầm ư cho
sự ḥa hợp và giúp đở nhau về sau
Chúng ta đừng
để kẹt vào những h́nh thức hay dở đó mà không thấy được sự
hối tiếc của người phạm lỗi. Chúng ta
đă từng chứng kiến có rất nhiều người sẳn sàng tha thứ tất
cả nếu người phạm lỗi chịu cầu khẩn tha thứ; nhưng họ
lại sẳn sàng đóng kín trái tim lại khi người phạm lỗi không biết đem
sự hối cải trong tâm ra tŕnh diễn cho họ đẹp ḷng.
Trong Phúc Âm, chúa
Jesus đă nhắc nhở: “Ai thấy ḿnh vô tội th́ hảy cứ ném đá vào người đàn bà lang chạ này!”
Chúa mà c̣n như thế th́ tại sao chúng ta lại tự cho ḿnh cái quyền lên án, phê phán và
buộc tội kẻ khác. Hăy
cho người phạm lỗi một cơ hội để chuyển hóa, v́ thật ra làm
như vậy cũng chính là ta đă tự cho ḿnh một lối thoát trong tương lai.
Thà ta tha thứ
lầm th́ mức độ hối tiếc sẽ thấp hơn nhiều so với chấp
lỡ. Bởi khi nhận ra v́ thái độ cố chấp
của ta đă đẩy người phạm lỗi rớt xuống vực thẩm khổ
đau th́ ta sẽ phải gánh chịu mặc cảm ăn năn suốt đời. Ngược lại, khi phát hiện ra quyết định tha thứ của
ta đă không mang lại hiệu quả th́ ta vẫn c̣n cơ hội để cứu chuộc,
v́ trái tim ta luôn trong chiều hướng nở ra chứ không phải co rút lại.
Điều đáng
sợ nhất là trong quá tŕnh thương yêu ta đă để cho trái tim ḿnh trở thành bé
nhỏ và không c̣n là vật rung cảm linh thiêng nữa. Nếu quả như vậy th́ chính
ta đă tự cô lập ta trong mọi giao t́nh thương yêu bằng hữu chứ không phải
ai khác
Thưa các bạn
Đồng Tiến. Người viết không dám có ư khuyên
các bạn hăy trở thành bậc thánh nhân để sẳn sàng tha thứ hết mọi lỗi
lầm của con người; nhưng nếu trái tim bạn c̣n sức chứa đựng
th́ hăy đừng nên suy tính ǵ thêm nữa. Hăy tha thứ cho
nhau đi. Tha thứ luôn là linh dược mầu nhiệm
có thể trị liệu mọi nỗi khổ niềm đau cho người được
tha thứ và cả chính người tha thứ.
Người viết
rất mong các bằng hữu Đồng Tiến hăy gạt bỏ mọi cố chấp, tị
hiềm và hăy tha thứ cho nhau để có được cuộc sống an vui với bạn
bè và bên cạnh những người thân yêu trong những năm tháng ít ỏi c̣n sót lại
của cuộc đời. Người viết hy vọng bài viết nầy sẽ góp phần
hóa giăi những bất đồng giữa các anh chị Đồng Tiến trong những ngày
tháng năm qua.
Mong
lắm thay!
Santa Ana, Mother’s Day 2008
